ایمنی برق در منزل-ايمنی در شبکه های عمومی برق-توصيه هاي ايمني ، فني ، اقتصادي و اقدامات لازم هنگام ق

(هنگام ترک اتاق، لامپ هاي آن را خاموش کنيد)

۱- برخي احتياط ها در رابطه با برق و ایمنی در منزل

۲- ايمنی در شبکه های عمومی توزیع برق

۳- توصيه هاي ايمني ، فني ، اقتصادي و اقدامات لازم هنگام قطع برق

ادامه نوشته

توصیه های ایمنی برای كاركنان صنعت برق

  توصیه های ایمنی برای كاركنان صنعت برق

(توزیع)

دقت كنید كه در هنگام تعمیرات ، بعد از آزمایشات لازم وكسب اطمینان از بی برقی حتماً دو سمت محل كار را اتصال زمین عینی و موثر نمایید .

قبل از بالا رفتن از تیر كمربند ایمنی ، ركاب ، كلاه ایمنیو سایر وسایل حفاظت فردی خود را بازدید و با اطمینان كامل كار را شروع نمایید .

قبل از صعود از تیر اشباع شده – هرچند كه عمر آنها زیاد میباشد ولی پایه آنها همیشه در معرض رطوبت زمین و در نتیجه پوسیدگی می باشد – از سالم بودن آنها اطمینان حاصل نمائید .

ادامه نوشته

بررسی نقش مدیریت در کاهش حوادث و کنترل ضایعات و حفاظت و صیانت از منابع انسانی

بررسی نقش مدیریت در کاهش حوادث و کنترل

 

ضایعات و حفاظت  وصیانت از منابع انسانی

 

(مصطفی لکزیان)

 عوامل بروز حوادث

 عواملی که در بروز حوادث نقش دارند

 اثرات حوادث بر کارکنان و محیط کار

        چگونه می توان از بروز حوادث جلوگیری کرد یا از تکرار و شدت آنها کاست ؟
        مدیریت برای کاهش حوادث و کنترل ضایعات و حفاظت و صیانت از منابع انسانی چه  اقداماتی باید انجام دهد

 

 

ادامه نوشته

ايمني در كار انفرادي

ايمني در كار انفرادي 

 

منبع: مركز ايمني و بهداشت حرفه اي كانادا (CCOHS)  

ادامه نوشته

نقش بهداشت رواني محيط كار درکاهش وقوع حوادث شغلی

نقش بهداشت رواني محيط كار درکاهش وقوع حوادث شغلی

فرستنده محمد احمدی (کارشناس ارشد برنامه ريزی آموزش )

حوادث ناشی از خطاهای انسانی مي باشند و بنابراين عدم بهداشت روانی مطلوب در محيط کار به نوبه خود سهم بسزايي در وقوع حوادث دارد.

واژه های کليدی : بهداشت روانی _ استرس _ حادثه – محيط کار

چکيده

ارتقاي «بهداشت رواني» محيط كار بعنوان يكي از مهم ترين ابعاد توسعه و بهسازي منابع انساني در سازمانها در چند دهه اخير، توجه محققان زيادي را در ايران و كشور هاي خارج به خود جلب كرده و با توجه به اين كه فشار رواني از عوامل تعيين كننده كاهش كمي و كيفي فعاليت كاركنان است، به نظر مي رسد كه پژوهشی درباره علل به وجودآورنده اين عوامل که بتواند تصويري گوياتر از آنچه معمولا در ذهن داريم، به ما ارائه كند، ضروری به نظر مي رسد به اين دليل مهم ترين هدف اين مقاله شناسايي موانع بهداشت روانی محيط کار، عوامل فشارزاي شغلي و مقابله با آنها است. زيرا در بحث ايمنی بيشتر بر رعايت استانداردها و استفاده از وسايل ايمنی تاکيد مي شود ،در صورتی که نتايج يک پژوهش نشان ميدهد که در حدود80 درصد

در اين مقاله در واقع مساله اصلي پاسخ دادن به سؤالاتي از اين قبيل است كه چه نوع عوامل درون سازماني يا برون سازماني و يا تركيبي از آنها در فشار رواني و بالاخص فشار شغلي كاركنان تاثير دارد، به نحوي كه مانع از انجام مطلوب كمي و كيفي كار آنان مي شود. و چه راهکارهايي برای کاهش تنش های شغلی و فراهم نمودن محيط روانی مطلوب پيشنهاد گرديده است

ادامه نوشته

توصیه های ایمنی در برق

توصیه های ایمنی

• توصیه های ایمنی برای مشترکین برق
• توصیه های عمومی
• توصیه های ایمنی برای کارکنان صنعت برق

توصیه های ایمنی در برق 

با توجه به اینكه آنالیز حوادث مرتبط با برق نشان می دهد كه بسیاری از این نوع حوادث كه بعضیا به پیامدهای فاجعه باری نیز منتهی شده اند در اثر عللی بوقوع پیوسته اند كه با بكارگیری روشهای ساده و احتیاطات بیشتر قابل پیشگیری بودند در این بخش سعی می شود كه توصیه های ایمنی كه برگرفته از تجارب سالیان فعالیت در این بخش از صنعت می باشد به زبان ساده ارائه گردد . توصیه های یادشده در سه قسمت ، توصیه های ایمنی برای مشتركین برق ، توصیه های عمومی و توصیه های ایمنی برای كاركنان صنعت برق ارائه می گردد :

ادامه نوشته

آيين‌نامه‌ وسايل‌ حفاظت‌ انفرادي

(آيين‌نامه‌ وسايل‌ حفاظت‌ انفرادي)

‌تعريف‌ -  وسايل‌ حفاظت‌ انفرادي‌ عبارتند از:

 لباس‌ كار - پيش‌ بند - كلاه‌ فلزي‌ (كاسك‌) - كلاه‌ كار و سربند - ماسك‌ جوشكاري‌ و عينك‌ و ساير انواع‌ ماسك‌ها - حفاظ‌ گوش‌ - كمربند حفاظ‌ - انواع‌ دستكشها - كفش‌ و چكمه‌ و گتر.

 

 فصل‌ اول‌ - لباس‌ كار

 

ادامه نوشته

شعارهای ایمنی

(شعارهای ایمنی)

فرستنده

(حمزه علي آبادي)

۱- آن روزي پايانش خوش است كه حادثه اي رخ ندهد.

2ـ اول ايمني ـ بعد كار

3ـ از تصادفات ديگران درس عبرت بگريد.

4ـ ايمني اصل ضروري از اشتغال به شمار مي رود.

5 ـ آلودگي محيط زيست زندگي انسان را تهديد مي كند.

6ـ اگر به سعادت خود و فرزندانتان علاقه داريد، رعايت ايمني و بهداشت را سرلوحه كارتان قرار دهيد.

7 ـ ابزار هاي دستي را روي كف زمين، در راهروها نگذاريد.

8 ـ استفاده از گوشي در محيط هاي پر سر و صدا الزامي است.

9ـ آمار نشان مي دهد كه اكثر حوادث ناگوار در نتيجه يك بي احتياطي كوچك ايجاد شده است .

10ـ اولين اشتباه، آخرين اشتباه است.

 

ادامه نوشته

تأمین اجتماعی در ایران

(تأمین اجتماعی در ایران)

فرستنده

غزاله طهوری(مهندس صنایع-ایمنی صنعتی)

بشر همواره در رویای سیطره بر زمان و مکان بوده است. او علم نجوم و ستاره شناسی را به کار می بندد تا آینده را پیش بینی کند. از کیمیاگران اکسیر جوانی می خواهد تا جاودان بماند. او در تصوراتش در زمان سفر می کند. قهرمان داستان هایش همواره بر حوادث غلبه می کنند و دست آخر پیروز از میدان خارج می شوند و این آرزوی قلبی اوست که همواره در امنیت کامل باشد و از حوادث به سلامت عبور کند. و همین آرزوست که در طول زمان منجر به شکل گیری "تأمین اجتماعی" می شود.

در حقیقت "تأمین اجتماعی" با هدف به حداقل رساندن تاثیر حوادث غیرقابل پیش بینی بر زندگی بشر به وجود آمد و در این میان "بیمه" به عنوان عصاره تامین اجتماعی نقشی اساسی را در این حیطه ایفا می کند. بیمه در مفهوم جبران خسارت زیان دیدگان در ایران سابقه ای طولانی دارد. به نقل از شاهنامه فردوسی ، به هنگام سلطنت بهرام گور ساسانی نوعی تامین اجتماعی وجود داشته است که زیان خسارت دیدگان از خزانه دولت جبران می شده. فردوسی در فصل «سخن گفتن بهرام گور به سرداران از داد» چنین می گوید:

 

ادامه نوشته

اثر صدا بر عملكرد

مقدمه:

اثرات صدا بر عملكرد وظيفه موضوع مطالعات آزمايشگاهي و ميداني گسترده بوده است. واضح است وقتي وظيفه اي نيازمند سيگنالهاي شنيداري است صدا در شدتي كه مانع شنيدن هشدار يا درك آن شود عملكرد را تحت تاثير قرار خواهد داد. يك صداي نا آشنا و شديد نيز باعث آشفتگي و تداخل بيشتر در انجام كارها خواهد شد.

بروز برخي حوادث مي تواند شاخصي از اثرات صدا بر عملكرد باشد. زيرا در صداي بالا افراد خطاهاي بيشتري انجام مي دهند و احتمال بروز حوادث بيشتر است.

فعاليتهاي رواني كه مستلزم كار زياد حافظه كار ي هستند از قبيل توجه به چند پديده در سيستمهاي پيچيده بشدت نسبت به صدا حساس بوده و عملكرد آنها آسيب مي بيند.

در حاليكه استعداد پذيري افراد نسبت به صدا متفاوت است بطور كلي بر اساس مطالعات صداي بالا اثر قطعي بر عملكرد دارد. براي مثال Weston و آدامز(1932) بهره وري صنعتي را در  كارگراني كه در معرض صدا بودند اندازه گيري كردند بر اساس نتايج بهره وري در كارگراني كه  از گوشي حفاظتي استفاده مي كردند 12% بيشتر بود. 

 

اثر صدا بر عملکرد جسمی:

عملکرد شغلی نيز می تواند در اثر صدا آسيب ببيند .صدا اثر خود را به دو صورت مستقيم يا غير مستقيم از طريق ناراحتی يا نارضايتی شغلی به جا مي گذارد (آبل 1990)گر چه بسياری از مطالعات اوليه نشان دادند که کارگران صنعتی ميتوانند کار خود را بدون تاثير صدا انجام دهند اما مطالعات اخير نتايج ديگری را نشان داده است. برای مثال Bragdon(1973) نشان داد که صدا بويژه وقتي غير منتظره و ناآشنا باشد بشدت عملکرد شغلی را آسيب می زند. علاوه بر اين مواجهه با صدای بالای 90 دسی بل بر اساس گزارش اين محقق  باعث افزايش ميزان خطاها شده و هشداری برای وقايع و حوادث غير منتظره خواهد بود.Broadbent همچنين ، بيان می کند که وظايف حسی نيز در اثر صدا آسيب می بيند.

اثر صدا بر عملکرد شغلی يکی از موضوعات بحث انگيز در ميان پژوهشگران بوده است(برودبنت 1978، پولتون، کرايتر 1958) يکی از مشکلات موجود در مطالعه اثر صدا بر عملکرد شغلی، گوناگونی وظايف و صداها ست. صدا می تواند منقطع و يا پيوسته بوده ،موسيقی يا صدای سفيد باشد. وظايف ممکن است به صورت دستی- مهارتی(اعمال خودکار) ، فکری باشد. مطالعات انجام گرفته تمامی شرايط موجود از نظر نوع وظيفه و نوع صدا را در بر نمی گيرند بطور کلی در هر يک دامنه محدودی از شرايط ممکن بررسی شده اند.

 

نظريات موجود در رابطه با اثرات صدا بر عملكرد:

نظريه مرکب: اين نظريه توسط گلاس و سينگر(1972) بيان شده شامل چهار عامل به قرار زير است:

1-اثر پوششی(Masking)

2- ايجاد حواس پرتی

3- افزايش تحريک يا انگيختگی

4- انتقال

در زمانی که صدا برای اولين بار پخش می شود سطح انگيختگی افزايش می يابد. افزايش سطح تحريک هم باعث بهبود عملکرد شده و هم فرد را به مبارزه با اثرات تخريبی پوششی صدا و حواس پرتی ترغيب می کند. اما پس از مدتی سطح تحريک به کمتر از حد طبيعی کاهش مي يابد. از اين مرحله به بدن عملکرد دچار افت می شود .در اين مرحله است که به موازات کاهش تحريک اثرات تخريبی پوششی و حواس پرتی صدا عملکرد را دچار نقصان می کند.

انتقال می تواند از محيط بی سر وصدا به محيط پر سر و صدا باشد(انتقال منفی) و يا از شرايط صدا به سکوت (انتقال مثبت) . اين انتقال خواه بلافاصله و خواه چند روز پس از مواجهه رخ دهد تاثيراتی بر عملکرد دارد که ميتواند بهبود يا تضعيف عملکرد  باشد.

 

نظريه برودبنت و پولتون:

نظريه اين دو محقق در مورد اثرات صدا بر عملکرد شغلی متفاوت است .هر دو به قانون يرکز-دادسون استناد کرده اند که ارتباط استرس و عملکرد را بصورت شکل U وارونه بيان می کند.

پولتون معتقدا است:

1-      صدا موجب مختل شدن گفتگوهايی می شود که در درون فرد جريان دارد. افراد نمی توانند آنچه را که فکر می کنند بشنوند.

2-      صدا موجب حواس پرتی می شود.

3-      صدا در مراحل اوليه مواجهه موجب افزايش مفيد تحريک فيزيولوژيک شده اما اين حالت با گذشت زمان کاهش مي يابد.

برودبنت عقيده دارد:

1-      اثرات مخرب صدا به دليل تحريک بيش از حد است و نه به دليل تداخل با گفتگوهای درونی و پوشش آن.

2-      در ترازهای بالا قدرت توجه و درک فرد به شکل مخروط است(به دليل تحريک بيش از اندازه).يعني فرد قادر به تمرکز روی همه اطلاعات نيست و تنها بر بخش مهم توجه می کند در نتيجه خطاهايی روی می دهد. افزايش تحريک می تواند سبب بهبود عملکرد يا کاهش آن شود. سطحی از تحريک که اپراتور در آن بهترين عملکرد شغلی را نشان می دهد سطح تحريک بهينه ناميده می شود .افزايش تحريک از اين مقدار باعث کاهش عملکرد می شود. در مقابل اگر سطح تحريک بسيار پايين آيد افراد برای حفظ هوشياری و بيداری خود دچار مشکل می شوند و بدين ترتيب احتمالاً عملکرد شغلی در اثر نبود تحريک يا انگيختگی لازم  کاهش می يابد.

 

اثر صدا بر عملکرد روانی:

عملكرد رواني در محيط هاي پر سروصدا يك مشكل هميشگي در محيط هاي كاري و زندگي بشمار مي رود. در بين آزمونهاي عملكرد وظايف محاسباتي براي برآورد پردازش رواني افراد بكار مي رود. نتايج مطالعات درباره اثرات صدا بر عملكرد اين وظايف همواره ثابت و يكسان نبوده در نتيجه توجه به عوامل فردي كه به پردازش اطلاعات اثر مي كنند مورد توجه قرار گرفته است. در بين عوامل فردي تيپ هاي شخصيتي و حساسيت ذهني به صدا بيشتر مطرح شده است.

 

پردازش اطلاعات:

جنبه های مختلفی از عملکرد شناختی مشخص شده که تحت تاثير صدا قرار می گيرند. آبل(1990) چندين مطالعه را که چنين اثراتی را نشان می دادند بررسی کرد. و نشان دادند که بازخوانی اطلاعات بطور قطعی تحت تاثير صدای زمينه قرار می گيرد گر چه اين اثر بطور ثابت از طرف ديگران تکرار نشده است(برودبنت 1979).ساير مطالعات بررسی شده توسط آبل نشان داد که هوشياری و توجه نيز در اثر صدا آسيب می بيند و اين اثر درمطالعات وانديک، سومان ودريس[1] (1987) هم بدست آمد. علاوه بر اين حتی اگر يک فرد در سر و صدا وظيفه شناختی اش را بخوبی انجام دهد هزينه های ديگری از جمله کاهش ظرفيت روانی يا فيزيولوژيکی در واکنش به درخواست های اضافی و افزايش خستگی پس از اتمام کار وجود خواهد داشت(ميلر 1979).

بيشتر مطالعات بحث اثرات مختل كنندگي صداي زمينه را بر جنبه هاي مختلف عملكرد شناختي بررسي كرده اند. پديده اي به نام اثر گفتگوي نامربوط(ISE) وجود دارد كه در آن افرادي كه وظيفه اي را انجام مي دهند در معرض صداي زمينه (مكالمه) قرار مي گيرند كه ضرورتا به زبان فرد نيست. عملكرد افراد حتي زمانيكه خواسته شد به مكالمه گوش ندهند كاهش يافت. توجه به اين نكته در ادارات بسيار حائز اهميت است.

يکی از شاخص های اصلی و تعيين کننده عملکرد انسان سيستم  پردازش اطلاعات انسان است. در  تعاملات  انسان – سيستم فرد بايد اطلاعات را درک کند، پردازش کند و بر اساس آن اطلاعات تصميم گيری کند که منجر به پاسخ و اقدام عملی ميشود.

يکی از مدلهای معروف که سيستم  پردازش اطلاعات انسان را بخوبی نشان می دهد مدل ويکنز است .(Wickens,1992)اين مدل کليه فرآيندها يا مراحل ذهنی از زمان شروع يک محرک در محيط تا زمان پاسخ فرد را شرح ميدهد. در اين مدل علائم محرک نخست از طريق حافظه حسی کوتاه مدت دريافت می شود. سپس معنی و مفهوم اين محرکها ی فيزيکی مشخص می شود(ادراک) سپس تصميم گيری صورت می گيرد که با استفاده از حافظه کوتاه ،بلند مدت و توجه صورت می گيرد.

 

تاثير استرس بر وظايف پردازش اطلاعات بطور گسترده ای مورد مطالعه قرار گرفته است(Smith 1990,Loeb 1986) گلاس(1970)در بررسی اثرات صدا بر عملکرد به اين نتيجه رسيدند که احتمالاً اثر صدا بر عملکرد بواسطه تاثير آن بر قابليتهای پردازش اطلاعات فرد و تمايل فرد به استفاده از فرايندی است که به نحوی سبب افزايش اين قابليت ها ميشود بوجود مي آيد(17)نتيجه بيشتر مطالعات تحقيقی در اين زمينه اين بوده که استرس(چه محيطی و روانی)ميتواند اثر قطعی بر کارايی عملکرد داشته باشد(Smith 1990).اين اثرات هم بصورت شاخص های عملکردی (زمان واکنش و دقت) وهم شاخص های فيزيولوژيک(فشارخون، تغييرات ضربان قلب) گزارش شده است.

بطور دقيق تر مواجهه با استرس يک اثر منفی بر فرآيندهای حافظه و توجه دارد(Fox,Bukhout,karmer 1990) اين اثر استرس از مطالعات ميدانی متفاوت گزارش شده است.

در مطالعات آزمايشگاهی اثر استرس بر حافظه، استرس روانی توسط بار ذهنی يا روانی  و نيز صدا يا ساير عوامل اعمال می شود. صدا اغلب بعنوان يک استرس زای محيطی شناخته می شود.(Veldman,1992 , Smith,1990, Daee & Wilding,1977;Loeb,1986)

آشفتگی های حافظه در اثر صدا در بحث يادگيری و حافظه نشان داده شده است که بدليل مشکلات بر توجه متمرکز شده است. علاوه بر اين بازخوانی اطلاعات نيز در صدا مشکل بوده است .با اين حال  پردازش اطلاعات تحت استرس القاء شده ميتواند سريعتر اما با دقت کمتر انجام شود(Hockey & Hamilton 1983)) وجود صدا در طول وظايف هوشياری يا توجه مداوم منجر به آلارمهای نادرست بيشتری شده است.Jones,Smith & Broadbent 1979))

صدا باعث بروز آشفتگی های شناختی و حافظه ضعيف در  کودکانی که در محيطهای پر سرو صدا زندگی می کنند در مقايسه با کودکان محيطهای ساکت شده است(Cohen, Evans,Krantz & Stakals 1980).

صدا ارتباط آموزشی در کلاس را مختل می کند  تا آنجا که روش آموزشی استفاده شده در مدارس نزديک فرودگاه اغلب تحت عنوان آموزش "وقفه موشک" معروف شده است. کوهن و واينشتاين(1981)چندين مطالعه را بررسی کردند که پس از کنترل عوامل اجتماعی و اقتصادی مشخص شد که عملکرد آموزشی کودکان در مدارس ساکت بهتر از مدارس کودکان پر سر و صداست. کوهن و واينشتاين  همچنين در تحقيقی نشان دادند که مهارتهايی از قبيل تميز شنيداری و قدرت روخوانی در کودکانی که در محيط پر سروصدا زندگی می کنند حتی اگر مدرسه آنها در محيط پر سروصدا نباشد آسيب می بيند.

Beentjes و همكارانش(1996) پرسشنامه اي را در مورد عادات مطالعه در بين كودكان مدارس تكميل كردند و به اين نتيجه رسيدند كه بيش از 90% كودكان تكاليف خود را در حين گوش دادن به موسيقي و 50 درصد در حين تماشا كردن تلويزيون انجام مي دهند. تعداد زيادي از افراد اعتقاد دارند كه استفاده از رسانه زمينه بر عملكرد تكاليف تاثير سوء دارد.

آرمسترانگ و سوپروي(1997)بيان كردند كه تلويزيون بشدت بر  يادگيري و تمركز تاثير دارد زيرا اساسا تلويزيون تنها موسيقي بدون كلام نيست. اصوات صوتي در مكالمه گفته مي شود كه  پردازش  صوتي را كه در درك مطلب و  يادگيري اطلاعات كلامي موثر است  مختل مي كند. اين محققان در مطالعه خود بر روي 83 دانشجو در مورد بازخواني صوتي(اعداد و ارقام) و تجسم فضايي حافظه كاري در محيط هاي ساكت و هنگام روشن ودن تلويزيون بررسي كردند. در هنگام روشن بودن تلويزيون حافظه صوتي آسيب ديد اما عملكرد تجسم تغييري نشان نداد. كوهن و همكاران(1980) به اثرات صداي هواپيما بر دانش آموزان نزديك فرودگاه توجه كردند آنها نه تنها به عملكرد علمي بلكه به استراتژيهاي توجهي، مداومت در حل مسئله و عملكرد شناختي در طول يك سال توجه كردند آنها به اين نتيجه رسيدند  كه افراديكه با صدا مواجهه بودند مقاومت كمتري در برابر آشفتگي هاي شنيداري داشتند و مداومت كمتري در حل مسئله در مقايسه با دانش آموزان مدارس بي سرو صدا داشتند.

Turnball (1997) عادات مطالعه دانشجويان و حساسيت آنها به صدا را ارزيابي كردند. كليه افراد يك آزمون درك مطلب تحت شرايط سكوت و پر سروصدا را انجام دادند و بر خلاف انتظار آنها دانشجوياني كه يك وضعيتي را ترجيح داده بودند عملكرد بهتري در آن وضعيت نداشتند. در حقيقت كليه شركت كنندگان در شرايط مواجهه با صدا كمي بهتر بودند . دو متغير مهم در اينجا وجود دارد:

سابقه مطالعه با صداDaousis  و  Mckolive(1986)نشان دادند كه عادت  به مطالعه مهم است. در افراديكه همواره با موسيقي مطالعه مي كنند يا در شرايط سكوت ، الگوي عملكرد متفاوتي وجود دارد.

شخصيت: درونگرايي و برونگرايي در حساسيت فرد به صدا موثر است. چندين مطالعه نشان داده كه افراد برون گرا مطالعه در محيط پر سرو صدا يا موسيقي  را ترجيح مي دهند در حاليكه افراد درونگرا بر عكس محيط بي سرو صدا را ترجيح مي دهند. سرو صدا سطح تحريك ضعيف برونگرايان را افزايش مي دهد تا به سطح مطلوب برسد رد حاليكه براي درونگراياني كه بشدت تحريك مي شوند افت عملكرد روي مي دهد.

 

 

در تاثير صدا بر عملکرد شدت و نوع صدا خيلی مهم است بيشتر مطالعات آزمايشگاهی از صدای سفيد پيوسته استفاده کرده اند .در مطالعات ميدانی صدای محيطی(که خيلی متغير است) بيشتر بررسی شده است. اسميت شواهدی مي آورد در تاثير صدای معنی دار در مقايسه با صدای سفيد بر  پردازش شناختی بويژه وظيفه مستلزم  پردازش معنايی يا استدلال است.

در مورد تفاوتهای فردی از نظر حساسيت يا اثرپذيری اعمال شناختی از استرس بويژه صدا کار چندانی صورت نگرفته است(Smith ,1990, Loeb 1980).

 

جدا از برخي مطالعات در ارتباط با عوامل شخصيتي در اثر ات صدا ما اطلاعات كمي درباره تفاوتهاي فردي در استعدادپذيري به اين اثرات داريم با اين وجود اين مسئله مهم است.ellermeier و zimmer(1997) در مطالعه اي يادآوري 72 نفر  از مجموعه اي از اعداد 9 رقمي كه بطور بصري ارائه مي شدند را بررسي كردند. در طول نمايش اعداد افراد يا با مكالمه بلند به زبان خارجي ، صداي صورتي يا سكوت مواجه بودند. سپس آزمايش يك ماه بعد تكرار شد. در بين معيارهاي شناختي،افراد بايد ميزان تاثير هر يك از شرايط بر عملكرد آنها قبل و بعد از پايان مطالعه داشته باشند. آنها همچنين پرسشنامه اي در مورد حساسيت فردي به صدا تكميل كردند . با اينكه عملكرد در شرايط مواجه با صداي آرام و صورتي تفاوتي نداشت اما ميزان خطاها بالا بود. علاوه بر اين در حاليكه در همه گروهها عملكرد با تمرين بهبود يافت اما عملكرد در مواجهه با مكالمه در مقايسه با دو گروه ديگر بيشتر مختل شد. در نهايت افراد حساس خطاهاي بيشتري داشتند و زنان قضاوت دقيق تري درباره حساسيت خود به صدا داشتند و بيشتر تحت تاثير قرار گرفتند.

Jones(1994)فرضيه " تغيير وضعيت " را به تشريح اين پديده مطرح كرد. اين فرضيه بيان مي كند كه جزء اصلي( ISE) تغيير وضعيت از مطلب شنيداري نامربوط است .

کوهن اين نظريه را مطرح کرد که صدا يک بار يا فشاری بر توانائيهای شناختی فرد تحميل می کند . Dornic(1986) بيان کرد که استرس(صدا)باعث افزايش تفاوتهای فردی پنهانی در کارايی پردازش اطلاعات می شود. بهر حال تفاوتهای نگرشی(نگرش مثبت يا منفی نسبت به عامل استرس) يا تفاوت در برخی ابعاد شخصيتی می تواند بعنوان يک فاکتور مهم در حساسيت به صدا مطرح باشد.

بنظر می رسد درونگرايی و برونگرايی در حساسيت به صدا بعنوان يک عامل اسنرس زا در عملکرد نقش داشته باشد.Eysenck  (1974) با اندازه گيری تحريک يا انگيختگی که توسط پرسشنامه اندازه گیری شده بود نشان داد که بازيابی از حافظه در افراد برونگرا تسهيل اما در افراد درونگرا آسيب می بيند. تفسير نتايج اين تحقيق اين بود که سطح تحريک متفاوت است و افراد درونگرا سطح تحريک بالاتری دارند.

اسميت(1990)بيان میکند که صدا با کراحل ورود و خروج پردازش اطلاعات تداخل می کند و اثر کمی بر حافظه کاری دارد.

در مطالعه ديگر N-Brand  وهمکاران در سال 1994 به نقش تاثير صدا بر پردازش اطلاعات در دو گروه افراد انعطاف پذير و انعطاف ناپذير پرداخته است(6)در اين مطالعه 52 نفر زن و مرد بطور تصادفی در دو گروه 27 و 25 نفری برای شرايط صدا و سکوت انتخاب شدند. پس از تعيين انعطاف پذيری و ناپذيری آنها به چهار گروه بشرح زير تفکيک شدند:

1-      گروه انعطاف پذير

2-     گروه انعطاف ناپذير

3-     گروه کنترل انعطاف ناپذير

4-     گروه کنترل انعطاف پذير

سه وظيفه پردازش اطلاعات به افراد واگذار شد. اثر کلی صدا در مقايسه با شرايط سکوت قابل ملاحظه نبود اما با در نظر گرفتن فاکتور انعطاف پذيری، افراد انعطاف ناپذير در شرايط سر و صدا سريعتر ولی با دقت کم کار می کردند. اما  افراد انعطاف پذير در شرايط سکوت سريعتر و با دقت  بيشتر کار می کردند .نتيجه گيری کلی از اين مطالعه اين بود که صدا بر عملکرد پردازش اطلاعات برخی افراد تاثير سوء قطعی اما بر برخی ديگر ممکن است مفيد باشد.

برودبنت 1979و جونز 1983 بيان داشتند که عملکرد در وظايف پردازش انی از قبيل STroop اغلب تحت تاثير صدا قرار می گيرد. اما نوع تاثير بوسيله متغيرهای ديگر تعيين می شود.

Johana Bengtsson در مطالعه اي تاثير صداي با فركانس پايين(Hz 200-20) بر عملكرد و راحتي افراد را بررسي كردند . اين صداها در محيط هاي كار از سيستمهاي تهويه ،گرمايش و كامپيوترها و كمپرسورها حاصل مي شوند. نتايج نشان داد كه صداي با فركانس پايين عملكرد را در وظايفي كه نيازمند پردازش شناختي بيشتري هستند آسيب مي زند. افراد حساس به اين نوع صدا يا صدا عمومي عملكرد پايين و ناراحتي بيشتري را نشان دادند. مواجهه با صداي با فركانس پايين باعث بالا رفتن سطح كورتيزول در افراد حساس شد. اثرات تحت تاثير باركاري و حساسيت فرد بود. افت مشاهده شده در عملكرد به تاثير بر يادگيري و كاهش توجه نسبت داده شد.

 در كل از مطالعات آزمايشگاهي جامع در زمينه اثرات صدا بر عملكرد رواني ميتوان نتايج زير را استخراج كرد:

·         وظايف يكنواخت، ساده و روزمره از قبيل وظايف هوشياري و زمان واكنش انتخابي در اثر صداي زير 95 dB مختل مي شود.

·         در مورد وظايف پيچيده كه مبتني بر پردازش مطلب در حافظه كاري است اثرات صدا از ترازهاي 70 تا 80 دسي بل قابل اثبات است. اين اثرات شامل باريك شدن تمركز توجهي است  كه معمولا بصورت تمايل فرد به استراتژيهاي خيلي ساده و ابتدائي ديده مي شود.

·         در بروز اثرات مختل كنندگي صداي زمينه نوع صدا مهمتر از تراز آن است. بطور كلي صداي با باند وسيع و پيوسته با تراز متوسط هيچ اثر منفي بر عملكرد ندارد و حتي ممكن است اثر مثبت بر عملكرد  و رفاه داشته باشد چون آن تا حدي صداهاي مزاحم ،مكالمات همكاران و زنگ تلفن را از بين مي برد.(Loewen and suedfeld 1992)از طرف ديگر صداي متغير از قبيل گفتگو، موسيقي يا صداي تايپ باعث افت عملكرد حتي در ترازهاي پايين مي شود(Smith).  

حافظه كوتاه مدت كلامي كه بعنوان زير مجموعه اي از حافظه كاري كه براي ذخيره اطلاعات گفتاري مي باشد اثبات شده كه بيشتر تحت تاثير اثرا سوء صدا قرار مي گيرد. مطالعات بسياري اثرات مختل كننده و شديد صداي منقطع را بر وظايفي كه متكي براين سيستم قرار مي گيرد. مطالعات بسياري اثرات مختل كننده و شديد صداي منقطع را  بر وظايفي كه متكي بر اين سيستم هستند تائيد مي كند.(Klatte,hellbruck 1993,Klatte,Kilcher,hellbruck 1995 , jones 1995 (                                                                            

اثر مزاحم تحت عنوان بر اساس تعدادي از تحقيقات جديد حافظه كوتاه مدت كلامي بعنوان يك عامل مهم در فراگيري زبان مادري مي باشد. اثر گفتگوي نامربوط ناميده مي شود كه مي تواند همراه صداي زمينه وجود داشته باشد اين اثر در ترازهاي پايين صدا(حدود 45 دسي بل) بروز مي كند و حتي در زباني كه كاملا براي فرد بيگانه است اثر خود را بر جا مي گذارد. در نتيجه اثر را نميتوان به آشفتگي توجه در اثر محتوي متن يا فعال شدن بدليل تراز صدا ربط داد. صداي مكالمه بنظر مي رسد بطور مستقيم و خودكار به حافظه كوتاه مدت دسترسي پيدا كرده و با واحدهاي اطلاعاتي كه در آن زمان در حال ذخيره شدن هستند تداخل مي كند.

·         بر اساس تعداي از تحقيقات جديد حافظه كوتاه مدت كلامي بعنوان عامل مهمي در فراگيري زبان مادري مي باشد بنابر اين بايد فرض كرد كه عملكردهاي اصلي نسبت به اثرات مزاحم كلام نامربوط بيشتر مستعد هستند در نتيجه كودكان مدارس كودكستان و ابتدايي بيشتر مستعد به اثرات مزاحم صداي نامربوط هستند.

 

پوستر های جدید ایمنی

 

چند پوستر برای ایمنی بیشتر

 

 

ایمنی ماشین آلات

( ایمنی ماشین آلات)

ایجاد حفاظ برای یک ماشین باید در مرحله طراحی با در نظر گرفتن ارگونومی و سایر شرایط لازم برای ساخت یک ماشین ایمن با بازده زیادصورت گیرد. محافظ ها ممکن است در خود ماشین ها ساخته شده و یا پس از ساخت بر روی آن ها نصب شود.  

خطر ماشین آلات همیشه وجود دارد و نمی توان فقط به صحیح کار کردن آن ها اعتماد کرد. بنابراین در مواقعی که احتیاط های دیگر نتیجه نمی دهد محافظها بهترین وسیله برای پیشگیری از حادثه می باشند و باید و باید همیشه بدون عیب بوده و در تمام اوقات کار مانع از نزدیک شدن افراد به قسمت های خطرناک ماشین بشوند.

1 - مخاطرات ماشین آلات:

صدمات ایجاد شده به وسیله ماشین آلات معمولاً در نتیجه تماس مستقیم بدن با اجزای خطرناک ماشین رخ می دهد. در هر صورت وقایع زیرممکن است به جراحات بدنی منجر شوند.

الف- پرتاب شدن یک قطعه از ماشین یا یک تکه چوب به وسیله یک اره گردنده و یا جدا شدن یک چرخ برنده یا تکه ای از چرخ سمباده

ب- تماس یک نوار یا تسمه در حال چرخش

ج- تماس بین یک قطعه ( مثلاً یک میله) و یک غلتک

د- سقوط آزاد یک قسمت که در حال استفاده نیست( مثلاً دستگاه پرس) . برای پیشگیری از این نوع حوادث باید ترمز یا وسیله دیگری در نظر گرفته شده باشد.

هـ - تماس با سطوح داغ

و- گیر افتادن در مواردی که سبب کشیده شدن کارگر به طرف قسمت خطرناک ماشین شود( مثلاً در قسمت نورد لاستیک).

ز- گیرکردن لباس های گشاد، مو یا دستمال خارج شده از جیب، دستکش ها هم اگر هنگام استفاده با قسمت های برنده ماشین تماس پیدا کنند، خطرآفرین هستند.

2 - قسمت های خطرناک ماشین آلات:

این مقاله راهنمای خوبی برای تشخیص قسمت های خطرناک ماشین می باشد.

1-  میله های چرخنده یا دوک ها- دوک ها ومیله ها در انواع ماشین آلات، برای حرکت دادن، انتقال نیروازماشین تولید نیرو به قسمت های دیگر و غیره مورد استفاده قرار می گیرند.

2-  سوراخ یا فرورفتگی ها ومکنده- دراین دسته ازماشین ها چرخ های دندانه دار، دندهای اتصال و غلتک ها وجود دارند کاربرد غلتک های مکنده عبارتند از: نورد فلزات و نورد یا شکر قنادی ها، چاپ کردن، اتو کردن لباس در لباس شویی ها و غیره ...

3-  فواصل بین تسمه ها و قرقره ها و غیره- نمونه این نوع ماشین های خطرآفرین عبارتند از: قرقره و تسمه های نقاله، نوارها یا طناب ها، چرخ های زنجیره دار، استوانه ها یا غلتک ها، تسمه های نقاله مدخل استوانه ای مارپیچ کننده. خطرعمده ازبه دام افتادن ناشی می شود.

4-  پرتاب شدن قسمت های متحرک- کلیدها، پیچ ها و بسته هایی که ازمیله های چرخنده یا گرادننده پرت می شوند ممکن است سبب جراحت های شدیدی بشوند و باید از پرت شدن آنها جلوگیری کرد.

5-  قسمت های چرخنده دندانه دار- مانند پره چرخ ها، قرقره ها یا چرخ های طیارافراد ممکن است بین پره های چرخ و اجزای نزدیک به آن گیر بیفتند.

6-  استوانه های گردنده یا استوانه های با سطوح خطرناک- مثال های نمونه این نوع خطرها عبارتند از: استوانه های سیم پیچ شده ماشین های مورد استفاده درنساجی، غلتک های میخدار، پرتاب برروی استوانه های لباسشویی و استوانه های گردان مخلوط کن و سطوح ساینده ماشین های گردنه و غیره.

7-  دستگاه های  مارپیچ و حلزونی شکل- این دستگاه ها دارای پوشش های کامل یا نیمه کامل هستند و ازآنها برای مخلوط کردن، خرد کردن، بیرون کشیدن و انتقال دادن استفاده می شود.

8-  سطوح اجزای دارای حرکت سریع- حتی اجزای دارای حرکت سریع با سطوح صاف، مثل چرخ های طیاره، خطر زیادی را به وجود می آورند.

9-  ابزارهای برش و سایش چرخان- این ابزارها شامل طیف وسیعی از ابزارها مثل ماشین های فرز، ابزارهای حفاری، اره ها و تیغه های دوار، مته ها، ماشین های برش میل محور قالب گیر، ماشین های صفحه تراش یا پرداخت کاری می باشند.

10-نوارهای برش( برنده) – این ابزارها از تسمه ها ی فلزی با یک دندانه مضرس یا لبه تیغه ای، چرخ ها و قرقره ای گرد گردنده یا قرقره کابل تشکیل یافته اند.

11- دستگاه های چاپ و پانچ( سوراخ کننده) – شامل پرس های چاپ و پانج با نیروی ماشین و یا بدون آن( با نیروی بازو)، پرس های هیدرولیک و با فشار هوا، ترمز های خمیده، ماشین های منگنه زنی و مشابه آن ها می شود که می توانند سبب قطع یا جراحت عضو شوند.

12- چاقو و اره های دارای حرکت متقابل- تیغ های برش برای بریدن فلز، لاستیک و غیره علت رایج حوادث شدید هستند.

13- صحفه های پوشاننده- عملکرد این صفحه های متحرک، قرار گرفتن برروی صفحه های ثابت و بستن آن ها می باشد.

14- مخاطرات متفرقه دیگر- عملکرد زنجیره های متحرک میل لنگ ها ممکن است موجب بریدگی یاقیچی شدن قسمتی از بدن شود. هر جا که چنین عملکرد هایی وجود دارد، حوادث نیز وجود دارند.

3 - ایمنی در ساختار:

بعضی ماشین های خطر ساز را می توان طوری طراحی کرد و ساخت که بعد حادثه آفرین نباشند. یک میله گردان با قطر زیاد و سرعت چرخش کم یا یک مکانیزم لغزنده و یا اتصالات ( زنجیره ها) را  میتوان از ابتدا به طریقی طراحی کرد و ساخت که درآن هیچ گونه خطری ( بریده شدن یا قیچی شدن) وجود نداشته باشد. یک در متحرک را ممکن است طوری طراحی کرد که اگر در مسیر آن مانعی پیدا شود، به راحتی و بدون ایجاد خطراز حركت بايستد و حتي اگر دستگاه ايمني دچار  اختلال شود ‚ حادثه ایجاد ننماید.

ایمنی در خود، طریقی است که ماشین های جدید را طوری بسازیم که ایمن باشند. یعنی ایمنی در خود آنها وجود داشته باشد. پوشش و قاب برروی قسمت های خطرآفرین مانعی برای دسترسی به قسمت های خطرناک است.

۴- ایمنی از نظر موقعیت مکان:

وقتی یک قسمت خطرناک به نحوی قرار گرفته باشد که معمولاً دسترسی و تماس با آن ممکن نیست، می توان آن را از نظر موقعیت ایمن تلقی کرد . هر چند تجربه نشان داده است که حتی اشخاصی که کاملاً منطقی و مسؤول به نظر می رسند ممکن است گاهی غیر منطقی رفتار نمایند و این عمل غیر منطقی عاملی است که در تعیین این که یک قسمت خطرناک از نظر جای قرار گرفتن آن ایمن است یا خیر باید به آن توجه کرد.

5 - حفاظ ماشین ها:

چنان چه ایمنی ماشین آلات هنگام طراحی و ساخت و انتخاب مکان درنظر گرفته نشده باشد، باید برای آن ها حفاظ مناسب ایجاد شود تا از دسترسی به آنها در تمام اوقاتی که خط وجود دارد، جلوگیری شود.

6 - اصول حفاظ گذاری ماشین ها:

حفاظ یا هر نوع وسیله ای که برای جلوگیری از خطرآفرینی ماشین ها ساخته می شود باید طبق اصول مهندسی، محکم، بادوام و چنان ساخته شده باشد که گویی قسمتی از خود ماشین را تشکیل می دهد. در غیر این صورت مطمئن نیستند و دائماً نیز نياز به تعمیرات پیدا میکنند.

حفاظ ها باید کلیه قسمت های خطرناک را بپوشانندو فضای کافی نیز دراطراف خود برای انجام عملیات ضروری باقی بگذارند. فاصله بیش از اندازه بین یک حفاظ و ماشین احتمال دسترسی به قسمت های خطرناک را افزایش می دهد در ضمن امکان کنترل ماشین ها، روغنکاری و سایر اعمال لازم را نیز باید مد نظر داشت.

حفاظ ها نباید مانعی برای  تولید باشند. چنان چه ماشین ها را از مرحله طراحی و ساخت ایمن بسازیم دیگر این مشکل پیش نخواهد آمد . اگر حفاظ ها مناسب باشنددرکارگرهم احساس ایمنی ایجاد می کند، کارها بخوبی انجام می شود و اشکالی در راه تولید به وجود نمی آید.

تعمیرات باید درنهایت ایمنی و به راحتی صورت گیرند.

 خفاظ های ثابت – این حفاظ ها باید محکم و مطمئن نصب شوند و فقط با وسایل خاص امکان جابجا کردن آنها وجود داشته باشد. این وسایل نیز با ید فقط در دسترس اشخاص مسؤول باشد. حفاظ های فلزی یکپارچه برای ماشین هایی که دیدن آنها ضرورت ندارد مانند قسمت تولید نیرو انتقال نیرو وحتی در بعضی موارد خود ماشین تولید کننده بسیار مناسب است . حفاظ های ثابت در برابر فشارها و ضربات مقاوم بوده و برای ماشین هایی که دارای لوله های شل میل لنگ ودوک هستند بسیار مناسب می باشند.

 حفاظ های درهم قفل شده- اغلب به دلایل مختلف لازم است به یک ماشین در حال توقف دسترسی باشد که چنان که دستگاه در حال کار باشد خطرناک خواهد بود.

  حفاظ های خودکار- نوعی حفاظ خودکار طراحی شده است که با کشیدن يا فشار دادن، عضوی از بدن را که در معرض خطر باشد محافظت می نمایدو از این ابداع به خصوص در دستگاه پرس کننده فلزات برش کاغذ یا پرس های تهیه آجر استفاده می شود. یک نوع دیگر حفاظ خودکار به وسیله یک اشعه نوری که به ناحیه خطر می تابد و به یک سلول فوتوالکتریک می رسد عمل می کنند.

  حفاظ های لغزنده – از این حفاظ درمقابل قسمت هایی از ماشین که درحال حرکت مداوم هستند و یا هر جا که یکی از شرایط  زیر برقرار باشد، استفاده می شوند:

الف- هر گاه عضوی از فرد وارد فضای بین قسمتهای خطرناک  ماشین شود. مثلاً در یک ماشین چاپ.

ب- هنگامی که امکان گیرافتادن درموارد موجود باشد. مثلاً درغلتک های مخلوط کن لاستیک سازی.

ج- در جایی که یک شخص ممکن است در اثر فشرده شدن به حفاظ مجروح شود.

د- درجایی که مدخل های تغذیه ماشین بزرگ ترازحد مجازباشد و مانع دخول انگشت یا دست شود. مثلاً در ماشین های اتوکشی یا خمیرسازی.

7 - کنترل های ماشین:

این ها اجزای حیاتی برای ایمنی ماشین هستند. تمام کنترل ها، اهرم ها، چرخ ها، دکمه ها، پدال ها،کلیدها باید به طور واضح و مناسب نصب شده و به راحتی قابل دسترسی باشند. آنها باید دارای علامت مخصوص بوده و عملکرد و کارشان مشخص باشد اهرم هایی که در جهات مختلف حرکت می کنند باید دارای قفل باشند تا در هر وضعی بتوان ان ها را قفل کرد. حرکات اهرم ها، دستگیرها یا چرخ ها در جهت پیش بینی شده و مورد نظر ضروری است.

8 - نقص ایمنی:

طراحی سیستم ایمنی یک ماشین باید طوری باشد که ماشین نتواند بدون حفاظ کارکند نقص درجریان برق یک حفاظ الکتریکی ممکن ات مورد توجه قرار نگیرد و ماشین بدون حفاظ کار میکند مثلاً درمواقعی که میکروسوئیچ ها به واسطه یک اختلال جزئی باز نیستند.

در جایی که از سیستم های هیدرولیکی یا پنوماتیک استفاده می شود می توان ترتیبی داد تا هروقت حفاظ کاملاً سرجای خودش نباشد ماشین از کار بیفتند.

9 - تعمیرات و نگهداری:

تمام حفاظ ها و اجزای ماشین که مرتبط با کار یک حفاظ هستند باید در فواصل معینی وبه طور کامل مورد بازرسی قرار گیرند. بخصوص درمورد قفل های داخلی  حفاظ ماشین ها و حفاظ های خودکار، بررسی دقیق قبل از به کار افتادن ماشین ها و بعداز هر تنظیم بسیار ضروری است.

اگر چه حفاظ ها را باید طوری طراحی کرد که به راحتی بتوان کارهایی نظیر روغن زنی، تعمیر، یا نظافت های جاری را روی ماشین با حفاظ انجام داد ، مع ذلک ممکن است نیاز به جابجایی آنها باشد، در این صورت حتما باید ماشین ها را متوقف کرد .

ایمنی ساختمان

 

 

(ایمنی ساختمان )

1- اصول ساختمانهای صنعتی:

برای طراحی ساختمانهای صنعتی آگاهی و آشنایی دقیق ازعملیات کارخانه ای که درآن احداث خواهد شد از شروط اساسی طراحی ساختمان آن است :

سطوح مورد نیاز فضاهای یک ساختمان صنعتی براساس فضای مورد احتیاج:

* ماشین آلات

* تولید سالانه

* تعدادکارگران و کارمندان شاغل

* انبارهای مورد نیاز

* رستوران

* آشپزخانه

* تأسیسات جنبی کارخانه و سریسهای مورد نیاز ( توالتها- دوشها- آسانسور- پله و...) و نهایتاً فضای سرکولاسیون مناسب با توجه به عملکرد کارخانه ، تعیین میگردد.

احتیاجات ویژه ای که در رابطه با ساختمانهای صنعتی از نظر بهداشت و سلامتی و رفاه کارگران و کارمندان آن مطرح میگردد، عبارتند از:

- حداکثر رطوبت مصنوعی

- سطوح روشنایی مورد نیاز

- تهویه مناسب

- دوشها و سرویسها

- رختشویخانه

- مجزا سازی بخش ماشین آلات

- خروجیهای فرار در مواقع آتش سوزی

- در نظز گرفتن حداقل فضای مورد نیاز افراد( معمولاً 11 متر مربع برای هر نفر)

- گرم سازی و خنک سازی هوای کارخانه

- تهیه آب آشامیدنی مورد نیاز

- حفاظت از تصادفات

- تأسیسات آتش نشانی

- بخش کمکهای اولیه

در طرح بندی بخشهای مختلف و عرض مسیرهای گذرگاهها با توجه به نوع ماشین آلات وفضای کار سیرکولاسیون مناسبی راباید درنظرداشت. فضاهای انبار – وسایل حمل و نقل و ماهیت کارخانه مشخص کننده تعداد طبقات آن میباشد و با توجه به این موارد ساختمان را یک طبقه – دو طبقه و يا بصورت ساختمان آشیانه ای احداث می نمایند ارتفاع بخشهای مختلف یک کارخانه با توجه به فونکسیون آن تعیین میگردد . در صورتیکه طراحی یک ساختمان صنعتی بطور صحیح و دقیق انجام شود. باعث ایجاد شرایط کاری مناسب و درنتیجه کارآیی بهتر و افزایش تولیدات کارخانه خواهد بود.

بطور معمول برای استفاده بهتر از نورآفتاب سیستم طراحی ساختمانهای صنعتی باید بصورتی باشد که طول آنها( جهت نورگیرها) به سمت شمال وجنوب قرارداده شود و درحقیقت بتواند از نور شمال وجنوب که مناسبتر است بهره گیرد، جهت توسعه درساختمانهای صنعتی را نیزهمواره بایستی در نظر گرفت.

درمورد پنجره های ساختمان های صنعتی باید سعی شود که نورمورد نیاز رابداخل ساختمان هدایت نماید. پنجره های فلزی با شیشه های شفاف سیم داد ارحجتر می باشند. ابعاد شیشه های پنجره ها در صنایع سنگین 20% متر مربع و در کارخانه های ساکت وکم سرو صدا 60% الی 80% مترمربع در نظر گرفته میشوند . بایستی سعی شود ⅓ سطح پنجره ها برای تهویه باز باشند.

2- مقررات حفاظتی ساختمان کارگاهها:

الف- عوامل اطمینان:

کلیه ساختمانهای دائمی و موقتی و مؤسساتی که مشمول مقررات قانون کارمي باشند باید از نقطه نظر ساختمانی واجد استحکام کامل بوده و در محاسبه پایه و سقف و  کفها رعایت نکات زیربشود:

1-     تحمل فشار ناشی از حداکثر بارها و اشیاء ثابت و متحرک.

2-     تحمل فشار ناشی از ریزش برف – باران- یخبندان – باد و طوفان.

3-     تحمل فشار ناشی از بارهای معلق.

4-  اتاقها ومحل کار دائم باید لاقل 3 مترازکف تا ازسقف ارتفاع داشته و فضای آن باید برای حداکثر اشخاص که درآن محل کار میکنند برای هر نفر12 متر مکعب کمتر نباشد.

ب- کف سازی:

- کف اطاقها و قسمتهائیکه محل عبور کارگران بوده ویا برای حمل و نقل مواد تخصیص داده شده بایستی صاف وهمواربوده وعاری ازحفره و سوراخ – برآمدگی ناشی از پوشش بی تناسب مجاری- میخ وپیچ و مهره و لوله – دریچه یا برآمدگی و برجستگی و هرگونه موانعی باشد که ممکن است موجب گیر کردن و یا لغزیدن اشخاص گردد.

- کف اطاقها و راهروها وپیاده روها نباید در شرایط عادی هیچگونه لغزندگی داشته باشد.

- محلهای رفت وآمد ، حمل و نقل مواد و همچنین جهت حرکت اصلی با علامت گذاری توسط رنگ مشخص  روی زمین معلوم و روشن باشد.

- کف کارگها بایستی قابل شستشو بوده و درمواردی که نوع کار موجب ریخته شدن آب در کف گردد بایستی شیب کافی داشته باشد که آبها را بسمت مجاری فاضل آب هدایت نمائید.

ج- پلکانها:

1- کلیه پلکانها- سکوها- و پاگردها باید استحکام کافی داشته باشد و تحمل فشارو سنگینی بارهای عادی را داشته باشد.

2- پلکانها و سکوهایی که ازمصالح مشبک ساخته شده اند ابعاد چشمه های آن نباید از 25 میلیمتر تجاوز نماید تا اشیاء متفرقه امکان سقوط از آنرا نداشته باشند.

3- طول پلکانها با استثنای سرویس یا امدادی نباید در هیچ مورد از90  سانتيمتر کمتر باشد.

4- اختلاف سطح بین دو پاگرد نباید هیچگاه از70/3 متر تجاوز کند.

5- غیرازپلکانهای سرویس یا امدادی عرض هر پایه بدون محاسبه حاشیه یا برآمدگی آن نباید از 33 سانتیمترکمتر باشد و ارتفاع پله  بین14 تا 29  سانتیمتر خواهد بود.

6- کلیه پلکانها بایستی از طرف پرتگاه بوسیله نرده های مخصوص پلکان حفاظت شوند.

 

 

3 - آیین نامه ومقررات حفاظتی ساختمان کارگاهها :

16003 ماده 3 : اتاقها و محل دائم باید لااقل 3 متر از کف تا سقف ارتفاع داشته و فضای آن برای حداکثر اشخاصی که درآن محل کار میکنند برای هر نفر 12 متر مکعب کمتر نباشد.

تبصره 1 : درمحاسبه متر مکعب فضا، حجم اشغال شده بابت اثاثیه ماشین الات ومواد ولوازم چیزی کسر نمی گردد.

تبصره 2: درساختمانهائیکه ارتفاع هر طبقه ازفضای کار از 4 متر متجاوز باشد برای محاسبه حجم لازم فقط تا ارتفاع 4مترمنظور ومحاسبه میگردد.

16004: در فضای کارگاه نصب ماشین آلات و يا قراردادن اشیاء و محصولات نباید مزاحمتی برای عبور و مرور یا کارگران ایجاد نماید.

16007 ماده 7: کف اتاقها و راهروها و پیاده روها نباید در شرایط عادی هیچگونه لغزندگی داشته و یا ازمصالحی ساخته و یا از موادی اندود شده باشند که در نتیجه رفت و آمد ایجاد ناراحتی و گردو خاک و سائیدگی و درنتیجه لغزندگی ایجاد شود.

16009 ماده9: کف کارگاهها بایستی قابل شستشو بوده ودر مواردی که نوع کار موجب ریخته شدن آب در کف گردد بایستی شیب مناسب داشته باشد که آبها را بسمت مجاری فاضلاب هدایت نماید.

16028 ماده28: عرض پلکانها به استثنای پلکانهای سرویس يا امدادی نباید در هیچ مورد از 90 سانتیمتر کمتر باشد.

16130 ماده 130: برای کارگرانی که درخارج از سالنها و درمحوطه کارخانه و اطراف ساختمانها ( در فضای آزاد) مشغول کار هستند می بایستی حفاظ و سایبان پیش بینی شود.

16131 ماده131: قسمتهای روباز و اطراف کارخاه که عنوان حیاط دارد باید همیشه طوری ساخته شود که آب درکف آن نماند وگل نشود و همیشه اوقات نظیف وتمیز باشد تارفت و آمد به ساختمانهای کارخانه وحمل ونقل مواد وتجهیزات مختلف آنها بسهولت صورت گیرد.

16133 ماده 133: چنانچه در صحن کارخانه گودال مانند: چاله ، حفره وچاه و نهر وجود داشته باشد بایدروی دهانه آنها با وسایل محکم و اطمینان بخش مستود گردد یا اطراف آنها نرده محکمی نصب شود.

16165 ماده165: حداقل عرض گذرهای بین ماشین آلات تأسیسات و یا انبوه مواد درکارگاهها 60 سانتیمتر است.

 

چکلیست مربوط به ایمنی ساختمان

آیا برای هر کارگرحداقل 12 متر مکعب فضا درنظر گرفته شده است؟

آیا دیواره ها وکف و سقف طوری طراحی شده که از رطوبت وگرما و سرما جلوگیری کند؟

آیا کف کارگاه هموارو بدون حفره است؟

آیا کف کارگاه طوری طراحی شده که قابل شستشو باشد؟

آیا کف کارگاه موجب  لغزیدن کارگران می شود؟

آیا محل هایی را که دارای دریچه هایی درکف است بوسیله در پوششهای پوشیده شده است که کارگربه داخل آن سقوط نکند؟

آیا دستگیره پوشش دهانه ها به سمت بیرون قرار ندارد؟

آیا در اطراف دهانه ها نرده كه ارتفاع ان 90 سانتيمتر است قرار دارد ؟

آیا حداقل عرض پلکان عمومی 120 است؟

آیا در سقف کارگاه حداقل ارتفاع 3 رعایت شده است؟

آیا در کارگاه ها به اندازه کافی در و پنجره برای ورود نور وجود دارد؟

آیا در اطراف پلکانهایی که بیش از 4 پله دارند در طرف باز آن نرده محکم نصب شده است؟

آیا درهای خروج اضطراری برای مواقع خطر در نظر گرفته شده است؟

آیا از علائم و راهنما در محیط کارگاه برای جلوگیری از خطر استفاده شده است؟

روش اجرایی مداخلات ارگونومی در سیستم کار

( روش اجرایی مداخلات ارگونومی در سیستم کار)

1- هدف

هدف از تدوین این روش اجرایی ایجاد ساز و کاری برای مداخله ارگونومی در طراحی ها، طراحی های مجدد و سیستم های کار در جهت حفاظت ازایمنی و بهداشت کارکنان ونیز افزایش بازدهی وبهره وری می باشد.

2- دامنه

دامنه کاربرد این روش اجرایی همه کارگاهها و تمامی امور مرتبط می باشد.

3-مراجع

1- آیین نامه های حفاظتی و بهداشت وزارت کار وزارت بهداشت

4- تعاریف

4-1 سیستم کار: ترکیبی ازافرادوتجهیزات کاری است که درفرایند کارباهم همکاری نموده و وظیفه معینی را درفضای کار و درمحیط کار تحت شرایطی که ماهیت کارتعیین می کند، انجام می دهند.

4-2 وظیفه: نتیجه مورد نظر از سیستم کار

4-3 تجهیزات کار: ابزار، ماشین آلات، وسائط نقلیه، میز و صندلی، تجهیزات ودیگراجزاء مورد استفاده در سیستم کار

4-4 فرایند کار: توالی زمانی و مکانی کنش و واکنش  انسان، تجهیزات، مواد، انرژی و اطلاعات دردرون سیستم کار

4-5 فضای کار : حجمی که در سیستم کار به یک یا چند شخص برای انجام وظیفه اختصاص داده شده است .

4-6 محیط کار: عوامل فیزیکی، شیمیایی، اجتماعی و فرهنگی  که فضای فرد را احاطه نمود است.

4-7 فشار کاری: مجموع شرایط خارجی وخواسته ها درسیستم کارکه درجهت برهم زدن وضعیت فیزیولوژیکی و روانی فرد عمل می کند.

4-8 خستگی ناشی از کار: تظاهر عمومی یا موضعی ناشی از کار که کاملاً با استراحت بهبودی حاصل نموده و آسیب دایمی به بدن نمی زند.

5- اقدامات

شرکتها جهت براورده سازی اهداف این روش اجرایی، نسبت به ایجاد امکان مداخله ارگونومی در کار تمام واحدهایی که با طراحی یا طراحی مجدد یا ارزیابی فضای کار، تجهیزات کار، محیط کار و فرایند کار، اقدام می نمایند. این واحدها پیش از نهایی شدن طرح هایشان ، باید شواهد عینی دال بر برآورده شدن الزامات ذیل، ارئه نمایند:

5-1 طراحی براساس ابعاد بدن: درطراحی فضای کار و تجهیزات باید محدودیت های ابعاد بدن و فرایند کار مورد توجه قرار گیرد و فضای کار بایستی با اپراتور تطابق داشته باشد به ویژه:

الف- ارتفاع سطح کار باید با ابعاد بدن کاربر و نوع کار مطابقت داشته، سطح صندلی ومیز کار باید طوری طراحی شود که شرایط بدنی مطلوب را فراهم آورد. برای مثال تنه به صورت راست وکشیده باشد، وزن بدن را به خوبی تحمل کند، آرنج ها در کنار بدن و ساعد تقریباً افقی باشد.

ب- ترتیب وطریقه نشستن باید با ویژگی های فیزیولوژیکی و آناتومیکی فرد تطابق داشته باشد.

ج- باید فضای کافی جهت حرکت بدن در نظر گرفته شود به ویژه برای بازوها، دستهاو پاها.

د- کنترل دستگاهها باید دردسترس قرار گیرند.

هـ - دستگیره ها باید متناسب با آناتومی دست باشد.

5-1-2 طراحی براساس وضعیت بدن، قدرت ماهیچه ای و حرکات بدن: طراحی پست کار باید طوری باشد که از تنش های غیر لازم یا بیش از حد برروی عضلات، مفاصل، رباط ها، دستگاه  تنفسی و قلبی و عروقی اجتناب گردد، قدرت و نیروی موردنیاز باید در محدوده فیزیولوژیکی مطلوب باشد. حرکات بدن باید دارای آهنگ طبیعی باشند. وضعیت بدن، فعالیت قدرتی و حرکت بدن باید با یکدیگرهماهنگی داشته باشند . در مورد حرکت بدن رعایت نکات زیر ضروری است:

الف- کاربد باید بتواند نشستن و ایستادن راانتخاب کند. اگر یکی از این وضعیت ها باید انتخاب شوند معمولاً نشستن بر ایستادن اولویت دارد. ایستادن هم ممکن است در جریان کار ضروری شود.

ب- اگر فشار زیادی باید به ماهیچه ها وارد شود زنجیره نیرو یا مسیر چرخش بدن باید ساده وکوتاه باشد تا بدن در وضعیتی مناسب قرار گیرد.

ج- وضعیت بدن نباید طوری باشد که سبب تنش ثابت و مداوم ماهیچه ها شود. باید بدن قادر باشد تا حد امکان وضعیت خود را تغییر دهد.

* درمورد کار ماهیچه ها باید موارد ذیل در اولویت قرار گیرند:

الف- نیروی مورد نیاز برای کار باید با اقلیت های فیزیکی کارگر مطابقت داشته باشد.

ب- ماهیچه ها باید به اندازه کافی برای انجام کارهای سنگین قوی باشند، اگر نیروی بیشتری مورد نیاز است باید از نیروی کمکی دیگر سیستم کار استفاده شود.

ج- باید از تداوم فشار به ماهیچه ها اجتناب نمود.

* در مورد حرکات بدن موارد زیرباید مورد توجه قرار گیرند:

الف- تعادل مطلوب در حرکات بدن برقرار گردد. تحرک بر ثبات و بی تحرکی اولویت دارد.

ب- دامنه، قدرت و سرعت حرکات بایستی در چند جهت قابل تطبیق باشد.

ج- حرکاتی که احتیاج به دقت فراوان دارند نباید نیاز به قدرت ماهیچه ای قابل توجه داشته باشند.

د- انجام و توالی حرکات باید به وسیله وسایل کمک دهنده تسهیل گردد.

5-1-3 طراحی سیگنالها، نشانگرها و کنترلها

* سیگنالها و نشانگر ها: باید طوری انتخاب، طراحی و چیده شووند که با ویژگی های ادراک آدمی سازگار باشند بویژه:

الف- ماهیت و تعداد سیگنالها و نشانگرها باید با ویژگیهای اطلاعات سازگار باشند.

ب- به منظور دریافت اطلاعات صحیح درمواردی که نشانگرها به صورت شماره ای هستند باید جایی قرارگیرند که به راحتی وسهولت قابل رویت باشند. ترتیب قرارگرفتن انها ممکن است براساس

فرایند فنی مورد نیاز وی اهمیت تکراراستفاده ازکنترلها باشد. این موضوع می تواند با گروه بندی براساس نوع فرایند نوع اندازه گیری و غیره عملی شو.

ج- در فعالیتهای طولانی که مشاهده و کنترل جزو وظایف اصلی به حساب می آیند باید از اثرات نامطلوب شرایط ناشی از طراحی و ترتیب سیگنالها و نشانگرها که سبب صرف نیروی بیش از حد یا کمتر از حد توان می شود اجتناب کرد.

* کنترل ها فرمانها: باید طوری انتخاب و طراحی ونصب شوند که با ویژگیهای عضوی  از بدن که با آن سر و کار دارد(به ویژه با حرکت آنها) سازگار و متناسب باشد. مهارت ، دقت، سرعت و قدرت مورد نیاز نیز باید در نظر گرفته شوند بویژه:

الف- با توجه به ویژگی های انسانی که شامل واکنشهای عادتی و ذاتی است طرح و ترتییب قرار گرفتن کنترلها باید با وظیفه کنترل متناسب باشد.

ب- مسیر حرکت کنترلها و مقاومت آنها باید براساس وظیفه کنترل و اطلاعات بیومکانیکی آنترپومتریکی انتخاب شود.

ج- حرکت کنترلها واکنش تجهیزات و اطلاعات نشان داده شده برروی نشانگر باید به طور چند جانبه سازگار باشد.

د- عمل کنترلها باید به سادگی قابل تشخیص باشد تا ازهرگونه سردرگمی جلوگیری شود.

هـ- جایی که تعداد کنترلها بسیار زیاداست ترتیب قرار گرفتن آنها باید به گونه ای باشد تا از بروز ابهام اشتباه جلوگیری شود تا ایمنی و عملکرد سریع را تضمین نماید.

5-2 طراحی محیط کار:

محیط کار باید به طریقی طراحی و حفظ شود که عوامل فیزیکی ، شیمیایی هیچگونه تأثیر نامطلوب و مخربی برافراد نداشته باشد و سلامتی آنها ظرفیت و امادگی انجام  کار آنها را تضمین نماید. بسته به سیستم کار توجه به نکات زیر ضروری است:

الف- ابعاد محیط کار( سازماندهی کلی، فضای کار تردد) باید کافی باشد.

ب- وضعیت حرارتی در محیط کار باید توجه به شرایط آب وهوای محلی و با توجه به نکات زیر تنظیم گردد:

درجه حرارت، رطوبت هوا، سرعت هوا، گرمای تشعشعی، شدت کار فیزیکی ، خصوصیات لباس، تجهیزات کار و وسایل حفاظتی ویژه:

ج- روشنایی باید به گونه ای باشد که شرایط بهینه را با توجه به نوع کاربرای حس بینایی فراهم آورد. بعلاوه نکاتی چون درخشندگی ،رنگ، توزیع نور،عدم وجود یا احتمال خیرگی وانعکاس مطلوب،تباین درخشندگی و رنگ و سن اپراتورمد نظر قرار گید.

د- صدا درمحیط کارباید طوری باشد که از اثرات نامطلوب صدای حاصل از منابع داخلی و خارجی

جلوگیری به عمل آید، در این خصوص باید به امکان دریافت سیگنالهای صوتی ویژه توسط اپراتور ( مثلاً هشدار دستگاه) و عدم مزاحمت صدا برای محاوره و ارتباط کلامی نیز توجه نمود.

هـ- ارتعاش و ضرباتی که به فرد منتقل می شود نباید به حدی برسد که موجب تخریب فیزیکی، واکنشهای فیزیولوژیکی ، پاتولوژیکی یا اختلالات دستگاه حسی گردد.

و- از مواجهه کارگران با مواد خطرناک و تشعشات مضر باید جلوگیری شود.

ز- درمورد کاردرفضاهای بازباید حفاظت لازم در مقابل اثرات نامطلوب جوی نظیر گرما، سرما، باد، باران، برف ویخ پيش بینی گردد.

5-3 طراحی فرایندکار:

طراحی فرایند کار باید بهداشت و ایمنی کارگر را حفظ نموده و ویژگی های منفی زیررا دربر نداشته باشد:

-         کار اضافی و بیش از حد فیزیکی یا فکری موجب بروزخستگی و نهایتاً افت کیفیت یابروز حادثه و عارضه می گردد . بر عکس کم بودن کار موجب بروز احساس یکنواختی شده و هوشیاری را کاهش می دهد.

-         علاوه بر عوامل ذکر شده در بندهای 5-1 و 5-2 ماهیت شغل و تکرارآن حین فرایندکار در فشارهای فیزیکی و فیزیولوژیکی کارگر تأثیر بسیار زیادی دارد . در این مورد توجه به اجرای چندین روش بهبود کیفیت فرایند به شرح زیر ضروری است.

الف- به کارگرفتن یک کارگر برای چندین کار مشابه به جای استفاده از چندین کار( توسعه کار)

ب- به کار گرفتن یک کارگر برای انجام کارهای مختلف به جای استفاده از چندین کارگر . برای مثال واگذاردن وظیفه مونتاژ، کنترل کیفیت ونیزجدا نمودن قطعه های معیوب به یک کارگر ( غنی کردن کار)

ج- تغییر فعالیت، نظیر گردش داوطلبانه کار در بین کارگران خط مونتاژ یا گروهی از کارگران که به صورت تیمی کار میکنند.

د- پیش بینی و سازماندهی استراحتهای معمولی و اضافی

هـ - تغییر هوشیاری و ظرفیت کاری در طول شب وروز

و- اختلاف حجم کاری در میان کارگرها و تغییرآن با سن

ز- پیشرفت فردی

5-4 نحوه مداخله:

هریک از واحدهای شرکت که کار طراحی یا طراحی مجدد فضای کار، تجهیزات کار، محیط کار فرایند کار را انجام میدهد باید پیش از نهایی شدن آن، پس از تکمیل فرم ارزیابی مداخلات ارگونومی در سیستم های کار، هر دو را جهت اعلام نظر به قسمت حفاظت فنی و بهداشت کار تسلیم نماید . این قسمت پس ازبررسی مستندات، نتیجه ارزیابی خود به اضافه اصلاحات مورد نیاز و سوابق و مراجع آن را جهت نهایی شدن طرح به امور مربوطه بازمی گرداند.

5-5 مداخلات ارگونومی در تدارکات:

مداخلات ذکر شده در این روش اجرایی باید به هنگام واحدهای پیشنهاد دهنده طرح ضمیمه در خواست های خرید گردد.

6- مستندات:

6-1 فرم ارزیابی مداخلات ارگونومیک در سیستم های کار.